Kategorie
Aktualności programy zajęć Studenci

Metodologia badań społecznych

 Metodologia badań społecznych – realizujemy następujący program:

Kierunek studiów: Pedagogika II stopień – wszystkie specjalności
Rok Studiów: I
Formy realizacji przedmiotu: ćwiczenia
Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot:
Katedra Pedagogiki Ogólnej

Osoby realizujące przedmiot:
Wykład:  dr hab. Henryk Mizerek, Prof. UWM
Ćwiczenia: dr Aldona Małyska, dr Marcin Warmiński, dr Małgorzata Stańczak

Rygor końcowy: egzamin, ćwiczenia – zaliczenie z oceną

Ogólne cele kształcenia:
Ukształtowanie umiejętności i kompetencji w zakresie rozumienia podstawowych paradygmatów wiedzy naukowej, specyfiki badań ilościowych i jakościowych; krytycznej postawy wobec wybieranych metod, technik i narzędzi badawczych; stosowania wybranych strategii badawczych w badaniach własnych.

 

Treści ćwiczeń:


1. Koncepcje wiedzy i poznanie naukowe  (cechy i  rodzaje poznania naukowego). Cele nauk społecznych (wyjaśnianie, przewidywanie, rozumienie)

Ch. Frankfort – Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 17-28.E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006, s. 27-44.
K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Rozdział 1, Warszawa 2008.
T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych, Rozdział 1, Warszawa 2001.

 

2. Paradygmat pozytywistyczny i humanistyczny – różnica między badaniami ilościowymi i jakościowymi, analiza i porównanie

K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Rozdział 1, Warszawa 2008.
S. Palka, Metodologia, badania, praktyka pedagogiczna, Rozdział 2, Gdańsk 2006.
Ch. Frankfort – Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 32-37.
E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006, s. 45-49.
D. Silverman, Interpretacja danych jakościowych, Warszawa 2009, s. 52-69.

 

3. Strategia postępowania badawczego w paradygmacie pozytywistycznym i umiejętność analizy przykładowych badań empirycznych osadzonych w tym paradygmacie. Recepcja i krytyka paradygmatu pozytywistycznego w badaniach pedagogicznych

S. Palka, Metodologia badania, praktyka pedagogiczna, Rozdział 2, Gdańsk 2006.
T. Pilch, Strategia badań ilościowych (w:) Podstawy metodologii badań w pedagogice, (red.) S. Palka, Gdańsk 2010, s. 63.
K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Rozdział 5, Warszawa 2008.

 

4. Strategia postępowania badawczego w paradygmacie humanistycznym. Umiejętność analizy przykładowych badań osadzonych w paradygmacie humanistycznym.

K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Rozdział 6, Warszawa 2008.
B. Smolińska-Theiss, W. Theiss, Badania jakościowe – przewodnik po labiryncie, (w:) Podstawy metodologii badań w pedagogice, (red.) S. Palka, Gdańsk 2010, s. 79.
T. Bauman, Strategie jakościowe w badaniach pedagogicznych,(w:) T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Rozdział 11-14, Warszawa 2002.

 

5. Pojęcia,  definicje i ich rodzaje

Ch. Frankfort – Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 42-51.
E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Rozdział 5, Warszawa 2006.

 

6. Teoria,  jej funkcje i rodzaje

Ch. Frankfort – Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 51-64.
E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006, s. 75-79.

 

Program dla studentów pedagogiki pracy socjalnej – I MU, studia stacjonarne, grupa 1 i 2:

Organizacja i etapy badań naukowych

T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Warszawa 2001, Rozdział 8.

Planowanie procesu badawczego i jego podstawowe elementy

  • Przedmiot i cel badań
  • Problemy badawcze i hipotezy badawcze
  • Zmienne i wskaźniki badawcze

Ch. Frankfort-Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 66-85.
K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2008,  Rozdział 2.
T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Warszawa 2001, s. 43-55.

 

Pojęcie i klasyfikacja metod, technik i narzędzi badawczych

T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Warszawa 2001, Rozdział 3,4,7,12,13.
Ch. Frankfort-Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 220-319.
E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006, Rozdział 8, 9,10.
K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2008,  Rozdział 4.

Dobór próby badawczej

Ch. Frankfort-Nachmias, D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001, s. 191-217.
E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006, Rozdział 7.
K. Rubacha, Metodologia badań nad edukacją, Warszawa 2008,  Rozdział 3.

 

Zaliczenie ćwiczeń: na podstawie pisemnego sprawdzianu z treści zrealizowanych podczas ćwiczeń


Literatura obowiązkowa:

  1. Babbie E., Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2006.
  2. Benton T., Craib I., Filozofia nauk społecznych, Wrocław 2003.
  3. Konarzewski K., Jak uprawiać badania oświatowe, Warszawa 2000.
  4. Nachmias D., Frankfort- Nachmias Ch., Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań 2001.
  5. Nowak M., Teorie i koncepcje wychowania,  Warszawa 2008.
  6. Nowak S., Metodologia badań społecznych, Warszawa 1985.
  7. Palka S., Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk 2006.
  8. Palka S.(red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańsk 2010.
  9. Pilch T., Bauman T., Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 2001.
  10. Rubacha K., Metodologia badań edukacyjnych, Warszawa 2008.
  11. Silverman D., Interpretacja badań jakościowych, Warszawa 2007.

Literatura uzupełniająca:

  1. Brzeziński J., Badania eksperymentalne w psychologii i pedagogice, Warszawa 2000.
  2. Chalmers A., Czym jest to, co zwiemy nauką? Wrocław 1993.
  3. Kruger H.H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Gdańsk 2005.
  4. Kubinowski D., Nowak M. (red.), Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie, Kraków 2006.
  5. Kuhn T.S., Struktura rewolucji naukowych, Warszawa 2001.
  6. Lewowicki T. (red.), Dylematy metodologiczne pedagogiki, Warszawa 1995.
  7. Palka S. (red.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, Kraków 1998.
  8. Paulston  G.R., Pedagogika porównawcza jako pole nakreślania konceptualnych map i paradygmatów, (w:) Alternatywy myślenia o/dla edukacji, (red.) Z. Kwieciński,  Warszawa 2000.
Kategorie
programy zajęć

Patologie społeczne

Kierunek studiów: Pedagogika I stopień – wszystkie specjalności

Rok studiów: II

Formy realizacji przedmiotu: wykład, ćwiczenia

Osoby realizujące przedmiot w roku akademickim 2010/2011:

wykład: dr Aldona Małyska
ćwiczenia:
mgr Elżbieta Mudrak, mgr Hanna Kołaszewska

Rygor końcowy: egzamin, ćwiczenia – zaliczenie z oceną

Treści wykładów:

1. Patologie społeczne jako dyscyplina naukowa
2. Przedmiot i podstawowe pojęcia patologii społecznej
3. Rodzaje i metody badań zjawisk patologii społecznej
4. Przegląd wybranych socjologicznych koncepcji dewiacji społecznej
5. Problematyka stereotypów i uprzedzeń
6. Pojęcie, rodzaje, zadania i zakres profilaktyki społecznej

Treści ćwiczeń:

1. Problematyka uzależnienia od alkoholu
B. Woronowicz, Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia. Warszawa 2009; I. Pospiszyl, Patologie społeczne, Warszawa 2008; C. Cekiera, Ryzyko uzależnień. Lublin 1994; m. Przybysz – Zaremba, Terapia profesjonalna i samopomocowa w uzależnieniu alkoholowym. Toruń 2006; E. Woydyłło, Rak duszy. Kraków 2009; Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – PARPA http://www.parpa.pl/

2. Problematyka uzależnienia od narkotyków
B. Woronowicz, Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia. Warszawa 2009; Pospiszyl, Patologie społeczne, Warszawa 2008; C. Cekiera, Ryzyko uzależnień. Lublin 1994;

3. Problematyka wybranych uzależnień niechemicznych
(siecioholizm, pracoholizm, hazard)

B. Woronowicz, Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia. Warszawa 2009; Pospiszyl, Patologie społeczne, Warszawa 2008; C. Cekiera, Ryzyko uzależnień. Lublin 1994;

4. Patologie seksualne – prostytucja i pornografia dziecięca
B. Hołyst, Prostytucja. (W:) Kryminologia. Warszawa 2000; J. Kurzępa, Młodzież pogranicza -„świnki”, czyli o prostytucji nieletnich. Kraków 2005; A. Knapik, Zjawisko prostytucji nieletnich dziewcząt jako wskaźnik bezradności współczesnego wychowania. „Opieka. Wychowanie. Terapia” 2002, 3; A. Knapik, Zjawisko współczesnej prostytucji – aspekty pedagogiczne. (w:) Obszary zainteresowań pedagogów społecznych. Księga poświęcona pamięci Wiesława Andrzeja Ciczkowskiego. (red.) D. Zaworska – Nikoniuk, Olsztyn 2002; J. Moczydłowska, Wpływ subkultur młodzieżowych na prostytuowanie się nieletnich dziewcząt. „Problemy Alkoholizmu” 1995, 10; J. Moczydłowska, Poziom poczucia sensu życia w grupie nieletnich prostytutek. „Problemy Alkoholizmu” 1996, 10; J. Moczydłowska, Warunki materialne rodziny a prostytuowanie się nieletnich dziewcząt. „Problemy Alkoholizmu” 1997, 6.

5. Problematyka agresji i przemocy domowej
Agresja dzieci i młodzieży. Uwarunkowania indywidualne, rodzinne i szkolne. (red.) I. Pufal – Struzik. Kielce 2007; E. Jarosz, Ochrona dzieci przed krzywdzeniem. Katowice 2008; I. Jundziłł, Dziecko ofiara przemocy. Warszawa 1993; A. Lipowska – Teutsch, Rodzina z przemoc. PARPA, Warszawa 1995; A. Margolis, Zespół dziecka maltretowanego. Warszawa 1998; J. Mellibruda, Przeciwdziałanie przemocy domowej. Warszawa 2009; I. Pospiszyl, Patologie społeczne, Warszawa 2008;

6. Samobójstwa, anoreksja i bulimia – problematyka patologicznej utraty chęci życia
Anoreksja i bulimia psychiczna. (red.) B. Józefik; Kraków 1999; Carr Alan, Depresja i próby samobójcze młodzieży. Sposoby przeciwdziałania i reagowania. Gdańsk 2004; S. Kawula, Samobójstwa. Co może zrobić pedagog? „Nowa Szkoła” 2005, 2; T. Mosiewicz, Niektóre przyczyny oraz oceny prób i myśli samobójczych młodzieży. „Problemy Alkoholizmu” 2000, 3; Opętanie (nie)jedzeniem. (red.) B. Ziłkowska, Warszawa 2009; I. Pospiszyl, Patologie społeczne. Warszawa 2008; J. Stukan, Diagnoza ryzyka samobójstwa. Kraków 2008; M. Wąsik – Sibrecht, Pomoc dotkniętym bulimią. „Edukacja i Dialog” 2000, 8.

Literatura obowiązkowa:
Pospiszyl I., Patologie społeczne. Warszawa 2008.
Psychologia społeczna. (red.) E. Aronson i in. Poznań 1997.
Zajaczkowski K., Profilaktyka zachowań dewiacyjnych dzieci i młodzieży. Toruń 1999.
Zjawiska patologii społecznej i zachowań dewiacyjnych młodzieży. (red.) J. Żebrowski, Gdańsk 2001.

Kategorie
programy zajęć

Psychopedagogiczne podstawy teorii zdolności i motywacji

Szanowni Państwo realizujemy częściowo przeze mnie zmodyfikowany autorski program dr Małgorzaty Stańczak dotyczący przedmiotu Pedagogika zdolności.
Psychopedagogiczne podstawy teorii motywacji i zdolności

Kierunek studiów: Pedagogika I stopień – szkolna z animacją kulturalną

Rok Studiów: II

Formy realizacji przedmiotu: wykład, ćwiczenia

Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot:
Zakład Pedagogiki Ogólnej

Osoby realizujące przedmiot w roku akademickim 2010/2011:
wykład: dr Aldona Małyska,
ćwiczenia: dr Aldona Małyska,

Rygor końcowy: egzamin, ćwiczenia – zaliczenie z oceną

Treści wykładów:

1. Pojęcia: zdolności, uzdolnienia, talent i geniusz
2. O pochodzeniu zdolności – geny czy wychowanie?

3. Przegląd współczesnych teorii zdolności
4. Definicje ucznia zdolnego – ilorazowe, procentowe, społeczne i odwołujące się do fenomenu twórczości
5. Problemy identyfikacji ucznia zdolnego w szkole
6. Ewolucja poglądów na temat kształcenia uczniów zdolnych
7. Strategie kształcenia uczniów zdolnych w Polsce i na świecie
8. Specjalne potrzeby ucznia zdolnego w szkole
9. Syndrom Nieadekwatnych Osiągnięć – przyczyny, diagnoza, zapobieganie
10. Nauczyciel ucznia zdolnego – cechy osobowe i kompetencje
11. Rodzina a dziecko zdolne
12. Kiedy zdolne dzieci dorastają… prezentacja i dyskusja wyników badań Joan Freeman
13. Pojęcie, składniki i rodzaje motywacji
|
14. Teorie motywacji

Treści ćwiczeń:

1. Sylwetka dziecka zdolnego
2. Mity dotyczące funkcjonowania ludzi zdolnych
3. Wybrane strukturalno- interakcyjne modele uzdolnień (Renzulliego, Popka, Urbana, Limont)
4. Model (rozwojowy) inteligencji wielorakich H. Gardnera
5. Konstruowanie autorskich strategii identyfikacji uczniów zdolnych
6. Konstruowanie autorskich narzędzi służących identyfikacji przejawianych przez nauczycieli preferencji cech uczniów – bystrych, zdolnych, czy twórczych

Bibliografia:

Chruszczewski M.H., Profile uzdolnień. Warszawa 2009.Dyrda B., Syndrom Nieadekwatnych Osiągnięć jako niepowodzenie szkolne uczniów zdolnych. Diagnoza i terapia. Kraków 2000.

Dyrda B., Uczniowie o wysokich osiągnięciach, uczniowie zdolni, uczniowie twórczo myślący, czyli o różnicach w funkcjonowaniu dzieci zdolnych w szkole – referat wygłoszony podczas VI Konferencji Metodyczno- Naukowej pt. Zdolności i twórczość; od potencjału do realizacji, Toruń 15-16.10.2010.

Franken R.E., Psychologia motywacji. Gdańsk 2006.

Freeman J., Gifted Children Growing Up, Cassell 1991.

Freeman J., Losy zdolnych. Co się zdarza, kiedy dzieci zdolne dorastają? – referat wygłoszony podczas VI Konferencji Metodyczno- Naukowej pt. Zdolności i twórczość; od potencjału do realizacji, Toruń 15-16.10.2010.

Gardner H., Inteligencje wielorakie. Teoria w praktyce. Poznań 2002.

Lewis D., Jak wychować zdolne dziecko. Warszawa 1988.

Lewowicki T., Kształcenie uczniów zdolnych. Warszawa 1986.

Modele opieki nad dzieckiem zdolnym. (red.) M. Partyka, Warszawa 2000.

Nakoneczna D., Uczniowie zdolni i ich nauczyciele, Warszawa 1998.

Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań. (red.) A. Sękowski, Warszawa 1994

Sękowski A., Osiągnięcia uczniów zdolnych. Warszawa 1995.

Stańczak M., Zaspokajanie potrzeb ucznia zdolnego w szkole, Olsztyn 2009.

Szkice do pedagogiki zdolności. (red.) A. Góralski, Warszawa 1996

Wybrane zagadnienia edukacji uczniów zdolnych, t.1, 2, (red.) W. Limont, J. Cieślikowska, Kraków 2005.

Kategorie
programy zajęć

Pedagogika twórczości

Treści wykładów:

  1. Twórczość – kreatywność – postawa twórcza – innowacyjność. Rodzaje i poziomy twórczości. Twórczość elitarna i egalitarna. Cztery wymiary opisywania i wyjaśniania zjawiska twórczości.
  2. Podmiotowy aspekt twórczości (cechy twórców a cechy twórcze, cechy utrudniające działania twórcze).
  3. Środowiskowe uwarunkowania (stymulatory i inhibitory) aktywności twórczej jednostki.
  4. Przedmiotowy efekt procesu twórczego (atrybuty wytworu twórczego).
  5. Twórczość jako proces.
  6. Klasyczne koncepcje twórczości.
  7. Współczesne teorie twórczości.
  8. Systemowe ujęcie twórczości.
  9. Twórczość w ujęciu koncepcji humanistycznych.
  10. Szkoła jako środowisko sprzyjające twórczości – szkolne stymulatory twórczości.
  11. Szkoła jako środowisko hamujące twórczość – szkolne inhibitory twórczości.
  12. Twórczość pedagogiczna – istota i uwarunkowania.

Treści ćwiczeń:

  1. Podejścia do twórczości dzieci i młodzieży. Cechy twórczości dziecka.
  2. Twórczość plastyczna dziecka.
  3. Twórczość muzyczna dziecka.
  4. Twórczość teatralna i literacka dziecka.
  5. Twórcza aktywność seniorów.
  6. Metody twórczej resocjalizacji.
  7. Metody identyfikacji potencjału twórczego jednostki.
  8. Zasady i metody dydaktyki twórczości.

LITERATURA PODSTAWOWA

1)  Szmidt K. J., Pedagogika twórczości, Gdańsk 2007.

2) Nęcka E., Psychologia twórczości, Gdańsk 2001.

3) Szmidt K. J. (red.), Metody pedagogicznych badań nad twórczością. Teoria i empiria,  Łódź 2009.

4) Konopczyński M., Metody twórczej resocjalizacji, Warszawa 2007.

5)  Chybicka A., Psychologia twórczości grupowej. Jak moderować zespoły twórcze i zadaniowe,  Kraków 2006.

6)  Schulz R., Twórczość pedagogiczna. Elementy teorii i badań, Warszawa 1994.

7)  Krasoń K., Mazepa-Domagała B., Ekspresja twórcza dziecka. Konteksty – inspiracje – obszary realizacji, Katowice 2004.

8)  Steuden S., Psychologia starzenia się i starości, Warszawa 2011.

9) Stuart – Hamilton I., Psychologia starzenia się, Poznań 2000.

10) Edukacja artystyczna a metafora, (red.) W. Limont, B. Didkowska, Toruń 2008.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

1)  Szmidt K. J., Modrzejewska – Świgulska M. (red.), Psychopedagogika działań twórczych, Kraków 2005.

2)  Nalaskowski A., Społeczne uwarunkowania twórczego rozwoju jednostki, Warszawa 1998.

3) Skorecka L., Prakseologiczny wymiar pedagogiki twórczości w pracy nauczyciela, Warszawa 2010.

4) Popek S., Człowiek jako jednostka twórcza,  Lublin 2001.

5) Karwowski M., Klimat dla kreatywności. Koncepcje, metody, badania, Warszawa 2009.

6) Kaufman J.C., Kreatywność, Warszawa 2011.

7) Schulz R., Twórczość. Społeczne aspekty zjawiska, Warszawa 1990.

8) Małyska A., Nauczyciel – uczeń. W poszukiwaniu kreatywności w szkole. Olsztyn 2010.